Agenda > Verslagen > Spiel 2003

Internationale Spieltage
SPIEL '03
Messe Essen 23.-26. oktober 2003


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV - Deel V - Deel VI
komspiel.gif (6620 bytes)

In de maand oktober is de Duitse industriestad Essen de hoofdstad van spelletjesland. De Internationale Spieltage lokken dan honderden standhouders en tienduizenden bezoekers naar het plaatselijke beursgebouw, waar grote stapels nieuwe spellen op een speelgraag publiek liggen te wachten. Spiel is een magneet voor spelliefhebbers uit alle delen van de wereld. De grote uitgevers starten er hun kerstoffensief, kleine uitgevers presenteren er unieke eigen producties, op de grote tweedehandsmarkt vind duizenden oudere spellen en soms veelgezochte collectors items en in de dumpstands worden tientallen recente titels voor extreem lage prijzen aangeboden. Met name de laatstgenoemde stands waren populair bij de Hollanders, die als ware kruideniers op jacht waren naar de laagste prijzen en hun successen op koopjesgebied graag met elkaar deelden. Blijkbaar heeft de recente prijzenoorlog in supermarktland iets bij ons losgemaakt. Uiteraard draait het op Spiel niet om verkoop alleen, de beurs biedt voldoende gelegenheid om nieuwe spellen te bekijken en/of te spelen.


een van de volle zalen

Spiel viel ook dit jaar samen met de herfstvakantie in het Ruhrgebiet, waardoor het met name op donderdag al tamelijk druk was. Hierdoor had je af en toe enig geduld nodig om een vrije plek aan een speeltafel te bemachtigen of moest je met het spelmateriaal naar de grond verhuizen. De beurs trok dit jaar maar liefst 150.000 bezoekers, opnieuw een record!

De organisator had de gebruikelijke stands van gipsplaten dit jaar vervangen door nieuwe systeemwanden. Hierdoor mochten de standhouders geen spijkers, nietjes en ander “gevaarlijk” hechtmateriaal gebruiken. In de kleine stands moest men zich behelpen met dubbelzijdig tape om decoratiemateriaal te bevestigen. Het was een aandoenlijk gezicht om een Belgische standhouder woensdagmiddag te zien worstelen met plakband en speldozen, die om de haverklap van de muur donderden. Het was overigens niet zo handig van de organisator om de standhouders pas op de eerste opbouwdag over deze aanpassing te informeren. Hierdoor vereiste de aankleding van sommige stands meer creativiteit dan de standhouders lief was. Over standhouders gesproken, de belangstelling was dit jaar overweldigend. De organisator moest een flink aantal potentiële standhouders op een wachtlijst plaatsen.

Tijdens de persconferentie werd zoals gebruikelijk aandacht besteed aan de laatste ontwikkelingen in de Duitse spellenbranche. Ook daar heeft de recessie toegeslagen. De omzet in spellen voor volwassenen en families is in de eerste drie kwartalen van 2003 met 5% gedaald. Dankzij het succes van Yu-Gi-Oh is de totale omzet van de branche (spellen, puzzels en verzamelkaarten) in deze periode toch met 14,4% gestegen. De dalende verkoop van gezelschapsspellen heeft dit jaar gelukkig niet geleid tot een verdergaande terugtocht van de grotere uitgevers. Zowel Kosmos, Hasbro, Ravensburger als Amigo presenteerden interessante spellen, ook voor volwassenen.

Spellenprijzen

Spiel wordt de laatste jaren steeds meer gebruikt als podium voor de uitreiking van spellenprijzen.

De uitreiking van de Deutsche Spiele Preis vindt al eeuwen plaats op de woensdagavond voor de beurs. Helaas heeft de uitnodiging voor deze feestavond ons zo laat bereikt, dat we de antwoordkaart niet tijdig konden retourneren en het feest niet konden bijwonen. Dit jaar stonden Knizia’s Amun-Re en het kinderspel Schloss Schlotterstein in de schijnwerpers. Tijdens de persconferentie op woensdagochtend nam men al een voorschot middels twee toneelstukjes van deze winnaars van de Deutsche Spielepreis c.q. Kinderspielepreis. Een aantrekkelijke Egyptische prinses riep de god Amun-Re aan en viel hem lastig met vragen over de optimale besturing van haar rijk: de verdeling van aandacht over piramides, boeren enzovoort. Uiteraard hechtte de god vooral waarde aan hoge offers. De uitgever van Schloss Schlotterstein presenteerde een sollicitatiegesprek tussen een kasteelheer en een spook. Laatstgenoemde slaagde met vlag en wimpel voor de praktijktest "Boe roepen". Ik hoop dat zijn sprint door de zaal geen blijvende geestelijke schade heeft aangericht bij de aanwezige journalisten. (foto: Schmidt Spiele).

Het Duitse tijdschrift Fairplay maakt sinds 2002 de winnaar van haar à la carte Kartenspielpreis tijdens de beurs bekend. Dit jaar ging de hoofdprijs naar Coloretto van Michael Schacht. Dit leuke verzamelspel wordt in Duitsland uitgegeven door Abacus, in Nederland door 999 Games. Coloretto versloeg Edel, Stein & Reich van Alea en Europa Tour van Schmidt Spiele.

Ook de International Gamers Awards werden tijdens Spiel uitgereikt. Door een wisseling van het tijdvak moest men dit jaar de winnaars van twee edities eren. Hier werden uitmuntende spellen als Age of Steam, Puerto Rico en Lord of the Rings: The Confrontation in het zonnetje gezet.

De Jury Spiel des Jahres had uiteraard geen prijzen te verdelen, maar trok wel de aandacht met de aankondiging van een ingrijpende wijziging van de procedure. Met ingang van 2004 komt de Auswahlliste te vervallen en werkt men uitsluitend met een nominatielijst, die maximaal vijf spellen kan bevatten. Na de bekendmaking van de winnaar wordt nog wel een brochure met aanbevolen spellen gepubliceerd.

Stekker d’r in, stekker d’r uit

Een opvallende trend is de wisselwerking tussen plugged en unplugged spellen. Dit jaar hebben drie populaire computerspellen de sprong in het stekkerloze diepe gewaagd. Zo kunnen we in een vertrouwde omgeving van bord en karton stoeien met spellen als Anno 1503, Warcraft en Age of Mythology. De laatstgenoemde titel heeft bij mij overigens geen goede indruk achtergelaten.

De omgekeerde weg wordt nog veel vaker bewandeld. Dartmoor brengt aan de lopende band computerversies van bekende bordspellen op de markt. Reeds verschenen zijn Eufraat & Tigris, Tikal en Torres, binnenkort gevolgd door Leeuwenhart, Kardinaal & Koning en Puerto Rico. De eerste spellen zijn overigens niet allemaal even goed ontvangen. De kunstmatige intelligentie van de computerspelers in Eufraat & Tigris is bedroevend slecht. De uitgever heeft verbetering beloofd, wellicht kunnen we binnenkort de eerste patches verwachten.

Koch Media heeft een betere reputatie op het gebied van intelligentie, al zal dit ongetwijfeld te maken hebben met het feit dat een spel als Carcassonne eenvoudiger “vertaald” kan worden. De computerspelers in Carcassonne zijn echte etterbakken, die me het leven regelmatig zuur maken. Op Spiel presenteerde Koch een uitbreiding van het Carcassonne computerspel, waarmee je de drie kartonnen expansiesets nu ook op het beeldscherm kunt spelen. Later dit jaar verschijnt het digitale broertje van Jagers & Verzamelaars. In loop van 2004 zal Koch computerversies van El Grande, Heimlich & Co. en 6 Nimmt! op de markt brengen.

Ook de kleine uitgevers dragen hun steentje bij. 2F-Spiele werkt aan een freeware computerversie van Finstere Flure. Kronberger Spiele doet hetzelfde met Bonobo Beach.

In de Ban van de Ring - deel III

De derde speelfilm Return of the King is in aantocht, dus kon je ook dit jaar niet om de Midden-aarde licenties heen.

Ravensburger deed het de afgelopen jaren met nieuwe kaartspellen van Reiner Knizia, nu stoeiden ze met oude spelideeën. Lord of the Rings Memory behoeft geen nadere toelichting, Lord of the Rings Labyrinth is een bewerking van “De betoverende Doolhof”. Uiteraard heeft dit spel met de schuivende muren thematisch weinig tot niets in Midden-aarde te zoeken, maar het spel is leuk genoeg om een nieuw publiek te vermaken. Het spelbord ziet er schitterend uit en ze hebben bovendien een paar extraatjes aan het spelsysteem toegevoegd.

Die Rückkehr des Königs, het derde bordspel van Kosmos, wordt pas in de loop van november uitgeleverd. Dit spel is ontworpen door Martin Wallace.

Ook op miniaturengebied was er genoeg in Midden-aarde te beleven. Games Workshop presenteerde een nieuwe box en miniaturen, Sabertooth introduceerde een Lord of the Rings spelsysteem met verzamelbare miniatuurtjes.

Ook bij Hasbro werden twee klassieke spellen in een Tolkienjasje gestoken. Van Lord of the Rings Monopoly zal de gemiddelde spelliefhebber niet warm of koud worden ("vrij parkeren" in Midden-aarde komt op de een of andere manier belachelijk over). De uitbreiding van Lord of the Rings Risk zal meer belangstelling genereren. Dit is ten eerste een uitbreiding van het basisspel uit 2002. Het kleine spelbord voegt Gondor, Mordor en Haradwaith aan het speelveld toe. In tegenstelling tot eerdere berichten bevat deze set overigens geen materiaal voor een vijfde en zesde speler. Je moet het doen met meer gebieden, miniatuurtjes en kaartjes voor maximaal vier spelers. Interessanter is het meegeleverde tweepersoonsspel van Richard Borg. Op de achterzijde van het nieuwe bord kun je zijn bewerking van de belegering van Minas Tirith naspelen. Een leuke bonus!

Dungeons & Dragons

Naast de Lord of the Rings spellen presenteerde Hasbro een ander spel voor de liefhebbers van fantasy. Het Dungeons & Dragons bordspel speelt zich af in de wereld van het gelijknamige rollenspel. Ook het spelverloop sluit hierbij aan: wisselende spelsituaties, samenwerking, fantasievolle opdrachten en een spelleider die de spelers door het avontuur leidt. Iedere speler beschikt over een eigen speelfiguur, een karakter met individuele sterke en zwakke eigenschappen. De spelers loodsen deze helden door verschillende avonturen en worden daarbij geconfronteerd met de listige trucs, valstrikken en gevaarlijke monsters van de spelleider. Als de helden deze avonturen hebben overleefd, kan een creatieve spelleider zelf nieuwe uitdagingen bedenken. Een aanrader voor de liefhebbers van Heroquest en Co.

Behind

Fishtank, een Ravensburgerdochter, presenteerde het Duitstalige verzamelkaartspel Behind. Dit spel speelt zich af in een moderne wereld, die overigens is gevuld met vampieren, weerwolven en andere bijzondere groeperingen. Behind is eigenlijk een mix van een verzamelkaartspel en een tactisch table top spelsysteem. Je beschikt over vijf karakters, met basiseigenschappen en speciale vaardigheden. Voor elk karakter heb je ook een ronde counter, waarmee je over het speelveld beweegt. De maximale beweging wordt bepaald door een meetlatje aan de rand van de desbetreffende speelkaart. Door tactisch positiespel probeer je vijandelijke karakters klem te zetten en te bevechten. Het spel bevat allerlei speciale kaarten, waarmee je de tegenstander onaangenaam kunt verrassen, ook in zijn eigen beurt. In de loop van 2004 verschijnt een Engelstalige editie (Hinten?), die vermoedelijk ook in Nederland wordt gedistribueerd.

King Arthur

Ook Ravensburger had meer te bieden dan spellen over Midden-aarde. King Arthur is een nieuw familiespel met intelligente elektronica, die meedenkt en de spelers door de avontuurlijke wereld van Koning Arthur leidt. Het spel is ontworpen door Reiner Knizia. Het middeleeuwse Engeland zoekt een nieuwe koning. Ridders uit alle landstreken beleven spannende avonturen, met het doel het zwaard Excalibur uit de steen te trekken en daardoor de troon te bestijgen. De ridders zwerven over het spelbord, van plaats naar plaats en van avontuur tot avontuur. Ze ontmoeten strijdlustige opponenten, vrijgevige herbergiers en listige kasteelheren, die allen op hun eigen manier het spelverloop beïnvloeden. Hun stemmen klinken uit de "steen" op het midden van het spelbord. De elektronica denkt mee en registreert alle handelingen van de speelfiguren. Afhankelijk van je speelstijl en de gemaakte keuzes, word je hier later in positieve of negatieve zin mee geconfronteerd. Nobele daden worden beloond, onridderlijk optreden leidt soms tot onaangename gevolgen. Het is op dit moment nog niet bekend of dit spel ook in Nederland zal verschijnen. De productiekosten zijn dermate hoog, dat men eerst het succes van de Duitse versie wil afwachten.


King Arthur spelbord

Ravensburger vierde verder de twintigste verjaardag van Scotland Yard met een speciale collectors edition in een tinnen doos. Dit spel bevat een baseball cap en een paar andere leuke gadgets.

Begin 2004 komt Ravensburger met een nieuw familiespel van Kniza, dat ook een historisch tintje heeft. In dit spel treden de spelers in de voetsporen van Marco Polo.

Puerto Rico junior

Alea demonstreerde prototypes van San Juan, een kaartspel dat is gebaseerd op het spelsysteem van het populaire bordspel Puerto Rico. De speelkaarten zijn multifunctioneel. Je gebruikt ze als gebouwen, goederen of geld, afhankelijk van de actie die je wilt uitvoeren. De burgermeester is verdwenen, dit spel bevat geen kolonisten. Ook de kapitein is werkeloos, omdat de goederen uitsluitend worden verkocht. Het spel eindigt zodra een speler een bepaalde hoeveelheid gebouwen uit de grond heeft gestampt. Zoals gebruikelijk waren de drie speeltafels in de piepkleine Aleastand constant gevuld. Zelfs om 9.15 uur, ruim voor de opening van de zaal, hield een legertje journalisten de lege tafels bezet, in afwachting van de komst van de rest van hun spelclubje. Ravensburger zal San Juan volgend jaar ook in Nederland uitbrengen, onder de naam “Puerto Rico kaartspel”.


het prototype van San Juan



Lees verder in deel II van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2003


Top