Agenda > Verslagen > Spiel 2001

Internationale Spieltage
SPIEL '01
Messe Essen 18.-21. oktober 2001


Deel I - Deel II - Deel III - Deel IV
komspiel.gif (6620 bytes)

Van 18 t/m 21 oktober was de Duitse stad Essen gastheer van de grootste publieksbeurs voor spelers ter wereld. Tienduizenden liefhebbers uit alle delen van de wereld trokken naar het beurscomplex in het Grugapark om zich te vermaken met nieuwe en oude spellen in alle soorten en maten. Op een oppervlakte van 36.000 m2 vond je 569 exposanten uit 17 landen, die je met alle plezier hun nieuwste spellen wilden demonstreren.

Dit jaar was de indeling van de beurs opnieuw aangepast. Het zusterevenement Comic Action, een beurs voor liefhebbers van strips en comics, was vorig jaar weggemoffeld op een bovenverdieping, hetgeen de bezoekersaantallen niet ten goede kwam. Dit evenement werd dit jaar verplaatst naar hal 9 en lag daardoor beter in de loop. Door deze verhuizing werden de gebruikelijke bewoners van hal 9 verplaatst naar hal 5, de voormalige kinderspeelplaats. De kids konden zich uitleven in de nieuwe hal 4. Deze herindeling is mij prima bevallen. De rondgang over de beurs werd op deze manier logischer en toegankelijker.

De beurs viel sinds lange tijd weer samen met de herfstvakantie in dit deel van Duitsland. Dit was met name donderdag goed te merken, op deze dag was het zeer druk en moest je de nodige moeite doen om een vrije plaats aan een speeltafel te bemachtigen. Vrijdag was het relatief rustig en konden we zonder problemen aanschuiven. Over de drukte in het weekend kan ik niets mededelen. Na de persdag op woensdag en twee daaropvolgende beursdagen hield ik het zaterdagochtend voor gezien. Volgens een afsluitend persbericht van het Merz Verlag heeft Spiel 2001 een recordaantal bezoekers getrokken: 147.156 mensen kwamen naar de beurs, een geringe stijging ten opzichte van het afgelopen jaar. Gezien het zonnige weer en de relatief hoge temperaturen is de organisator terecht tevreden.

Voor mij begon Spiel op woensdagochtend met de traditionele persconferentie, die dit jaar anders dan gebruikelijk verliep. Allereerst omdat werd stilgestaan bij de recente aanslagen in de Verenigde Staten en de nasleep daarvan. Men vroeg zich af of het luchtige vermaak van een spellenbeurs niet misplaatst was in de huidige situatie, maar concludeerde dat ook de verbroedering en ontspanning door spelen waarde heeft. Aansluitend ging men van start met een uitgebreide multimedia show, met videopresentaties van een aantal nieuwe spellen en een Duitstalige trailer van de Lord of the Rings speelfilm. Deze film heeft een paar maanden voor de releasedatum reeds geleid tot een stortvloed aan Tolkienspellen. De spellenindustrie heeft veel vertrouwen in deze licentie. De persconferentie werd verder opgefleurd door speelse presentaties van Carcassonne en Zapp Zerapp, winnaars van de Deutsche Spiele Preis c.q. de Deutsche Kinderspiele Preis. Een aantal acteurs voerde een leuk en luchtig toneelstukje op, waarin de essentie van beide spellen tot uiting kwam.

Hierna vind je de gebruikelijke opsomming van de spellen die ik tijdens de beurs heb gespeeld, gezien of besnuffeld. Om het enigszins leesbaar te houden, heb ik de tekst in hapklare brokken verdeeld, soms per uitgever, soms per thema. Ik hoop in ieder geval dat je er enig leesplezier aan ontleent.

In de ban van de ring

Dit is niet alleen de titel van een prachtig boek, maar ook een samenvatting van de geestelijke gesteldheid van een fors aantal spellenuitgevers. De wereld van Tolkien was op allerlei plaatsen nadrukkelijk aanwezig.

Kosmos dook dit jaar vol in Tolkien's Midden-Aarde. Afgelopen voorjaar verscheen het saaie 2-persoonsspel Die Suche. Op Spiel werd de reeks aangevuld met een uitbreidingsset voor Knizia's bordspel van vorig jaar (waarvan inmiddels ruim 200.000 exemplaren zijn verkocht), het kinderspel de Hobbit en het familiespel Herr der Ringe - Die Gefährten. Neem bij het laatste spel de term familie letterlijk, want dit is geen lekkere hap voor ervaren spelers. Op een dubbel spelbord hobbel je met jouw pion van cirkel naar cirkel. Je gooit twee dobbelstenen en kiest welke je gebruikt voor beweging en welke voor gevechtskracht. Het is de bedoeling om als eerste de drie locaties te bereiken, om daar de meeste winstpunten en een bonuskaart te verdienen. Als je vooroploopt, moet je echter ook de gebeurteniskaarten bevechten. Dit is simpele kost, dat op het laatste moment is ontwikkeld in het kader van de merchandising rond de film. Volgens Kosmos krijgt dit spel een vervolg als de tweede speelfilm in aantocht is. Komend voorjaar zal Kosmos tevens een nieuw 2-persoonsspel over Midden-Aarde uitgeven.

Ravensburger had een kaartspel met de titel Herr der Ringe - Die Gefährten. Dit spel van Knizia bewijst dat merchandising ook een interessant spel kan opleveren. Iedere speler heeft een set invloedkaarten, die men in de loop van het spel rond 10 locaties aanlegt. Zodra een locatie vol is, worden daar de winstpunten verdeeld. Op sommige locaties krijgt de winnaar een ring, waarmee je later een kaart kunt beveiligen en de spelregels kunt aanpassen. Degene die de laatste kaart bij een locatie heeft gelegd, beslist waar de volgende locatie begint. Hierdoor kun je eerder uitgespeelde sterke kaarten opnieuw in het spel betrekken. De kaarten bevatten foto's uit de in december verwachte speelfilm. Je moet dit spel overigens niet op een te kleine tafel spelen. Naast dit kaartspel presenteerde Ravensburger verder een aantal prachtige Lord of the Rings puzzels.

Decipher demonstreerde het fonkelnieuwe Lord of the Rings verzamelkaartspel, dat begin november zal verschijnen. Ook hier bevatten de kaartjes afbeeldingen uit de speelfilm. Iedere speler heeft een deck met een dubbele functie. Je speelt afwisselend met het fellowship en met zogenaamde shadowkaarten. Deze laatste kaarten vertegenwoordigen de gevaren die het fellowship ontmoet. Als jij fellowshipkaarten uitspeelt, voeg je automatisch punten toe aan de "shadow pool". Deze punten kan je tegenstander gebruiken om jou vervolgens te belagen met orks en ander gespuis. Er zijn diverse manieren om het spel te winnen.

Games Workshop presenteerde het Lord of the Rings Tabletop Battle Game, een spelsysteem voor kleine en grote veldslagen met miniaturen. Naast een dikke basisdoos verschijnen diverse uitbreidingen, waaronder een setje miniaturen met het beroemde reisgenootschap. De verkoop van dit spelsysteem gaat op 3 november officieel van start.

Op de beurs was ook de Amerikaanse wargames designer Richard Berg aanwezig. Hij heeft meer dan 20 jaar geleden een Tolkienspel ontworpen: War of the Ring van SPI. Berg is in onderhandeling met een Duitse uitgever en met de nalatenschap van Tolkien. De kans op overeenstemming is klein, maar heel misschien verschijnt er een nieuwe uitvoering van dit gezochte collectors item.

Ook op andere plekken kon je niet om Midden-Aarde heen. In de fantasyhal vond je filmposters, beelden, bustes en andere artikelen met afbeeldingen uit de speelfilm.

In de ban van Catan

Bij Kosmos draaide het niet alleen om Midden-Aarde, ook de Catan-familie kreeg de nodige aandacht.

Sternenschiff Catan is een 2-persoonsspel dat is gebaseerd op Die Sternenfahrer von Catan. Iedere speler heeft een eigen spelbord, een ruimteschip met laadruimtes voor grondstoffen. Een schip kan verder worden uitgebreid met wapens, motoren en andere zaken. Een dobbelsteen regelt niet alleen de productie van je kolonies, maar ook hoeveel ontdekkingskaartjes je mag omdraaien (eventueel verhoogd door extra motoren). Deze kaartjes bevatten interessante ontdekkingen of gevaren. Uiteraard wordt er ook gehandeld, met je tegenstander of via je handelsposten en bouw je nieuwe schepen en uitrusting. Helaas zijn sommige exemplaren van dit spel getroffen door een productiefout. De startkolonie met het rode schild is verwisseld met een andere kaart. Deze spellen zijn per abuis in een vrachtwagen naar de beurs beland. Bij Kosmos kun je vervangende kaarten aanvragen: catan@kosmos.de.

Een ander nieuw Catanproduct was de computerversie van het kaartspel. Met deze cd-rom kun je dit 2-persoonsspel op je computer spelen, zowel online als offline. De doos bevat een aardigheidje voor de bezitters van de unplugged versie: 10 exclusieve kaarten. Helaas voor Kosmos zijn de kaarten iets exclusiever dan beoogd: de achterzijde is per abuis gespiegeld, waardoor ze afwijken van de kaarten uit andere sets.

Hans im Glück

Deze uitgever heeft dit jaar opnieuw de dubbel binnengehaald: Carcassonne won zowel het Spiel des Jahres als de Deutsche Spiele Preis. Bij Hans im Glück zijn ze niet te beroerd om dit succes te delen met de consument. Daarom gaven ze dit jaar een uitbreiding voor Carcassonne weg. Dit setje heet Carcassonne - der Fluss en bevat 12 nieuwe tegels met een bron en een riviertje. Helaas leidde de verdeling van de setjes tot een grote puinhoop. Distributeur Schmidt Spiele was om de haverklap door de voorraad heen en kondigde regelmatig een nieuwe zending aan, die vervolgens niet kwam opdagen. Helemaal triest was hun methode om de sets uit te delen aan de wachtende massa: ze werden soms gewoon in het publiek gesmeten. Hierdoor moesten mensen, die al een uur vooraan in de rij stonden te wachten, zonder een setje vertrekken.

Hans im Glück presenteerde ook een nieuw spel. Müll & Money is een geslaagd economisch bordspel voor 2-4 spelers. Iedere speler krijgt zijn eigen fabriekje, met velden voor research (personeel, productie en afval), de afvalberg en je grondstoffen. Het is de bedoeling om winstpunten te verdienen met de vergroting van je productiviteit, de verkoop van producten en research. Je mogelijkheden worden gestuurd door actiekaartjes, die in setjes van drie worden aangeboden. Met deze kaarten kun je onder meer grondstoffen veilen, research uitvoeren en producten fabriceren. De laatste activiteit genereert een lading afval, tenzij jouw research zich heeft gericht op beperking van de afvalstroom. Gelukkig kun je met andere kaartjes de afvalberg indien nodig reduceren. Bij dit spel draait alles om keuzes en resourcemanagement, interactie speelt een ondergeschikte rol.

Uit de oersoep

Doris & Frank vormen samen een kleine speluitgever, die gemiddeld eens in de twee jaar een nieuw spel uitbrengt. De productiviteit van Doris als illustrator is vele malen groter, haar prachtige en vaak koddige tekeningen sieren de covers van tientallen bekende spellen. Dit jaar was de tijd rijp voor een nieuw eigen bordspel: Urland, een zusterspel van het succesvolle Ursuppe.

In Urland hebben de amoeben zich ontwikkeld en kruipen ze het vaste land op. Het spelbord bestaat uit 12 eilanden, verdeeld over drie continenten, en een aantal zeegebieden. Elke ronde kiest de startspeler een van drie fiches en bepaalt daarmee in het geheim in welk gebied de punten worden verdeeld. De volgende speler is een "dummy", die niets anders mag doen dan de overgebleven twee fiches bekijken. De andere spelers mogen acties uitvoeren. Deze rollen wisselen elke ronde. Ook in Urland kunnen de organismen zich ontwikkelen door betere genen te verzamelen. Dit gebeurt via een veiling, waarbij je betaalt met je speelstukken op het bord. Met sommige genen kun je jouw actiemogelijkheden sterk vergroten. Urland lijkt thematisch sterk op Ursuppe, maar is inhoudelijk een ander spel. Hier draait het vooral om territoriale controle (in Spanje noemen ze zoiets "El Grande Amoebe"). Een aanrader!

Amigo

De stand van Amigo vulde zoals gebruikelijk een groot deel van hal 11. Naast grote speelvelden voor de verzamelkaartspellen Magic, Pokémon en Harry Potter en het rollenspel D&D, konden de bezoekers hier genieten van de nieuwe gezelschapsspellen. De presentatie van Amigo was ook dit jaar voortreffelijk. De stand stond vol met tafels die waren bedrukt met spelborden en afbeeldingen van de desbetreffende spellen. Dit zag er niet alleen mooi uit, maar was ook handig bij het spelen. Er waren meer dan voldoende spelleiders om de spelende consument vlot op weg te helpen.

Een van de nieuwe spellen was Schussfahrt. Dit is een vlot racespel waarbij je probeert jouw snowboarders (kaarten met de waarde 1-4) veilig naar de overkant van het spelbord te loodsen. Dit is geen gemakkelijke opgave, want ondertussen proberen je medespelers jouw snowboarders met sneeuwballen te bekogelen. Daartoe spelen ze de Yeti-kaart die hoort bij de rij waarin jouw kaart zich bevindt. Als een medespeler het juiste aantal ogen gooit, neemt hij een of meer kaarten van het bord en verdient daarmee winstpunten. De meeste punten verdien je echter door jouw beste snowboarder als eerste over de finish te krijgen.

Gargon is een kaartspel van Rüdiger Dorn, de auteur die afgelopen voorjaar veel lof oogstte met het uitmuntende bordspel Die Händler von Genua. Gargon bevat 102 kaarten in zes kleuren, met de waardes 0 - 15. Ook aan de achterkant van de kaarten kun je de kleur herkennen. De lagere kaarten tonen een aantal amuletten, dit zijn de winstpunten. De startspeler legt een gedekte combinatie van één, twee of drie kaarten op tafel. De volgende spelers moeten de combinatie bedienen of passen. De laatste speler mag daarbij geen nieuwe kleuren toevoegen. Vervolgens wordt per kleur vastgesteld wie de hoogste kaart(en) heeft gespeeld. Die speler legt de kaart(en) op zijn scorestapel. Aan het einde krijg je punten voor verzamelde amuletten, eventueel verdubbeld als je een 0-kaart hebt gewonnen, en bonuspunten als je de meeste kaarten van een kleur bezit.

Het kaartspel Die Gnümies van David Parlett is een bewerking van het Asterix kaartspel dat begin jaren negentig door FX Schmid werd uitgegeven. Iedere speler heeft een set biedkaarten, waarmee je bij voorkeur de kostbare partykaarten wilt verzamelen. Iedereen legt tegelijk een gedekte biedkaart op tafel, in principe wint de hoogste de partykaart en moet zijn biedkaart inleveren (er zijn speciale partykaarten waarbij dit net even anders verloopt). In plaats van je biedkaart kun je ook je Knalli uitspelen. Met deze kaart doe je niet mee aan de biedronde, maar mag je de bovenste kaart van de partystapel bekijken en deze houden of weggeven. Het is de bedoeling om zoveel mogelijk gelijke partykaarten te verzamelen, reeksen leveren namelijk veel meer punten op.

Wolfgang Kramer's Heimlich & Co is een uitgebreide heruitgave van het Spiel des Jahres uit 1986. In dit bordspel zijn 2-7 geheim agenten op zoek naar informatie over een safe van de firma Heimlich & Co. Met behulp van de dobbelsteen verplaats je de agenten op het bord (je mag alle agenten bewegen, maar mag daarbij niet verraden met welke kleur je speelt). Als een speler een of meer agenten naar een huis met de safe beweegt, volgt daar een puntentelling. Het huisnummer bepaalt het aantal velden waarmee deze agenten op het scorespoor vooruit worden gezet (in de ruïne moet je 3 velden terug). Daarna wordt de safe naar een ander leeg huis verplaatst. Het spel eindigt zodra een scoresteen het finishveld bereikt. De speler met de desbetreffende agentkaart is de winnaar. Deze versie bevat onder meer een variant met 26 Top Secret kaarten, die speciale acties mogelijk maken.

Men had verder een nieuwe uitvoering van het kaartspel Sticheln. Het spel bevat nu 120 kaarten (waarde 0-18), zodat je met maximaal acht spelers kunt spelen. Er zijn verder vijf regelvarianten toegevoegd.

Fürst der Finsternis, het nieuwe kaartspel van Alan Moon en Aaron Weissblum, was niet beschikbaar. Volgens Alan was het artwork niet op tijd voltooid. Ik kreeg de indruk dat hij niet al te blij was over deze vertraging.

De laatste nieuwe release was een heruitgave van High Bohn, de uitbreiding voor Bohnanza die afgelopen jaar in een gelimiteerde editie was uitgebracht. De versie van Amigo bevat overigens meer dan de oorspronkelijke uitgave van Lookout Games. Deze set bevat ook een expansie voor Al Cabohne, met allerlei etablissementen in de stad Chicabohn.



Lees verder in deel II van dit verslag

Agenda > Verslagen > Spiel 2001


Top